|
Dikkat Eksikligi Hiperaktivite Bozuklugu (DEHB) nun zeka ile hiç bir iliskisi yoktur. Normalin Üstü, Normalin Alti ya da Normal zekaya sahip her çocuk DEHB i yasayabilir. Anne-baba ve ögretmenlerin bu çocuklari tanimlamalari; " Söylediklerim bir kulagindan girip digerinden çikiyor " " Tüm araba markalarini biliyor ama bir dakika önce söyledigim seyi hatirlamiyor " " Bilgisayar basinda saatlerce oturabiliyor ama ödev basinda en çok 10 dk. " " Sinavlarda dikkatsizce hatalar yapiyor " " Dersi dinleyemiyor, sürekli etrafi ile ilgili " " Basladigi isi bitirmiyor " " Dogum öncesinden beri hareketli "
" Eli dursa ayagi oynar " " Sürekli hareket halinde , yürümez kosar "
" Ya konusur ya sesler çikarir " " TV izlerken bile hareket eder "
" Sandalyede oturmanin 50 çesidini gösterebilir " " Sinifta nereye baksam onu görüyorum "
" Sirada otururken bile eli ayagi hareket ediyor"
DÜRTÜSELLIK BELIRTILERI
Davranislari ortama ve sonuçlarina göre düzenlemek ve yönlendirmekle ilgili bir sorundur.
Bir sey yapmadan önce sonucunu düsünmezler ("Bunu yaparsam ceza alirim").
Bir sey yapmadan önce o davranisin o ortam için uygun olup olmadigini düsünmezler ("Burada bu davranis yapilmaz").
Söyleyecekleri seyin karsisindaki kiside nasil bir etki yapacagini düsünmezler ( "Bunu söylersem bana kirilir")
Aslinda ne yapmalari ya da yapmamalari gerektigini bilirler ama o bildikleri seyi uygulayamazlar.
Bir kurali biliyorlardir, sorarsaniz uygun bir biçimde açiklayabilirler ama düsünmeden hareket ettikleri için kurali yine bozabilirler.
Bu durum gerek anne baba gerekse ögretmeni daha çok öfkelendirir. Bu davranislar bilerek yapilan, ya da kurallar önemsenmedigi için yapilan davranislar olarak nitelendirilirler. Bu nedenle de daha acimasiz yöntemlerle ele alinirlar. ANNE-BABA VE ÖGRETMENLERIN BU ÇOCUKLARI TANIMLAMALARI " 10 yasina geldi hala söz kesmemeyi ögrenemedi "
" Düsünmeden hareket eder " " Sabirsizdir, istekleri hemen olsun ister "
" Asla sirasini bekleyemez "
" Daha soruyu tamamlamadan cevabini vermeye kalkiyor "
" Aklina geleni hemen yapiyor "
DEHB in NEDENLERI
Kalitsal bir sorundur.
Anne babadan alinan genler bu soruna yatkinlik olusturur.
Ailenin diger bireylerinde de benzer sorunlar olma riski yüksektir. KALITSAL
Aile Çalismalari DEHB olan çocuklarin anne babalarinda benzer belirtiler olma orani normal çocuklara oranla 2-8 kat fazla . DEHB olan çocuklarin kardeslerinde normal çocuklara oranla 2-3 kat fazla DEHB var.
Ikiz Çalismalari
Tek yumurta ikizlerinde es hastalanim orani %80-90, çift yumurta ikizlerinde %30 ÇEVRESEL
Bu etkenler direk olarak DEHB a neden olmaz. Sadece genetik olarak yatkinligi olan bireylerde riski arttirir.
Dogum öncesi (gebelikte hastalanma, alkol, sigara, ilaç kullanimi)
Dogum sirasinda ( erken dogum, dogum komplikasyonlari)
Dogum sonrasi ( Bazi hastaliklar, kursun gibi maddelere maruz kalma vb) FIZYOLOJIK
Beyindeki dikkat ve davranis kontrolünden sorumlu olan bölgeler yeterince aktif degillerdir.
Dikkatin kolayca dagilmasi, asiri hareketlilik ve düsünmeden hareket etme beyindeki bu merkezlerin iyi çalismamasinin sonucudur. DEHB TE SÜREÇ
Erken çocukluk dönemlerinde baslar,
En sik ilkokul döneminde tani konulur,
Çocuklugunda bu taniyi alanlarin %70-80 i ergenlikte de ayni belirtileri gösterirler.
Bunlarin da %50-65 i eriskinlikte de ayni taniyi alirlar. DEHB erken çocukluk döneminde baslayip yasam boyu devam edebilen bir bozukluktur.
Temel belirtiler ayni olmakla birlikte her yas döneminde farkli bir görünüm vardir.
Özellikle asiri hareketlilik ve dürtüsellik belirtileri zaman içinde azalir.
Dikkat eksikligi yasam boyu devam edebilir.
Ilkokul çagindaki çocuklarin % 3-5 inde yani her 20-30 çocuktan birisinde görülüyor.
Her sinifta en az 1 çocukta bu sorunun bulunma olasiligi var.
Erkeklerde kizlara göre 3-4 kat daha fazla görülüyor.
Çocukluklarinda DEHB bozuklugu olanlarin %80 i ergenlikte, %30-65 i eriskinlikte de bu belirtileri tasirlar.
Eriskinler arasinda %1-2 siklikta görüldügü bildiriliyor (ABD ve Kanada da). DEHB ye ESLIK EDEN SORUNLAR
Daginiklik, düzensizlik
Dalginlik, hayal kurma
Tutarsizlik
Bellek sorunlari
Sakarlik, koordinasyon güçlükleri
Sosyal iliskilerde sorunlar
Düsük benlik saygisi BEBEKLIK DÖNEMI
Huzursuz, gergin bebeklerdir.
Kolay aglarlar, zor sakinlestirilirler.
Dis uyaranlara (ses, dokunma gibi ) asiri tepki verirler.
Uyku sorunlari ( az uyuma, sik sik uyanma gibi) olabilir.
"Daha karnimdayken bile çok hareket ederdi"
"Kucagima aldigimda devamli dolasmamdan hoslanirdi"
Asla uzun süre uyumaz, çok kolay uyanirdi " OKUL ÖNCESI DÖNEM
Devamli hareket eder, atlar, ziplar, bir yerlere tirmanir.
Isteklerini erteleyemez, tutturmalari olur.
Ilgi devamli üzerinde olsun ister, bunu saglayacak seyler yapar.
Bir oyundan digerine geçer, ilgisi çok kisadir.
Çok konusur, sürekli soru sorar ama yaniti dinlemez.
Mutsuzluk, mizirdanma, ana babaya asiri bagimlilik. ILKÖGRETIM DÖNEMI
En sik bu dönemde tani konulur.
Sakin ve sessizce sirada oturamaz.
Dersi dikkatle dinleyemez, etrafi ile daha çok ilgilidir.
Sorulan sorulara sonunu beklemeden, söz istemeden yanit verir.
Verilen görevleri tam olarak yerine getirmez.
Diger çocuklarla iliski sorunlari olabilir.
Kendisine benzer çocuklarla arkadaslik kurar.
Esyalarini tam olarak getirmez, kaybeder, daginiktir.
Akademik basarisi kapasitesiyle orantili degildir.
Ev ödevlerini almaz, evde ödev yapmak sorun olur. ERGENLIK DÖNEMI
Hiperaktivitede azalma olur ama kipir kipirlik devam eder.
Ders dinleyemez, uykulu bir hali olabilir ya da kalem çevirme, resim yapma gibi seylerle ugrasir.
Akademik basari daha ciddi düzeyde sorun olmaya baslar.
Ögretmenlerle iliskilerde sorunlar yasanir, karsilik verir, saygisiz, ilgisiz bir ögrenci olarak nitelendirilir.
Aile ve arkadas iliskilerinde sorunlar olabilir.
Benlik saygisinda azalma, depresyon görülebilir, duygu durumu degiskendir, aniden öfkelenebilir.
Sigara, alkol madde kullanimi baslayabilir.
Yasal sorunlara neden olabilecek, riskli ,tehlikeli davranislari olabilir. DEHB ILE BASA ÇIKMAK
TEDAVI YÖNTEMLERI
1. Farmakolojik tedaviler(ilaç tedavisi)
2. Anne baba ve ögretmen egitimi
3. Çocugun bireysel tedavisi(davranisçi teknikler, sosyal beceri egitimi)
1. Egitim
1. Alternatif tedaviler OLUMLU ÖZELLIKLERI Enerjik olma Yaraticilik Sicak kanli ve cana yakin olma Kolay iliski kurabilme Esneklik Hosgörülü olma Iyi bir espri yetenegine sahip olma Risk alabilme (bazen gerekenden fazla oranda)
Insanlara kolaylikla güvenebilme ( bazen gerekenden fazla oranda) NELER YAPABILIRIZ? DIKKAT EKSIKLIGI IÇIN...
Ögrenciyi:
Sakin bir yerde oturtun.
Iyi örnek olabilecek bir arkadasinin yanina oturtun.
Samimi oldugu çaliskan bir arkadasinin yanina oturtun.
Not tutmada bu arkadasinin yardimini saglayin.
Sinifta bütün siralarin arasindaki uzakligi arttiriniz.
Verilen çalismayi tamamlayabilmesi için ek süre veriniz.
Dikkat süresi ile uyumlu olacak sekilde görevleri ya da çalisma süresini kisaltiniz.
Kisa süreli hedefler belirleyin.
Her seferinde bir tek görev veriniz.
Ödevlerinin miktarini azaltiniz.
Açik ve kesin yönerge verin.
Etkinligi sürdürmesi için uyari-sinyal veriniz. HIPERAKTIVITE IÇIN...
Çalisirken arada bir duraklamasini saglayiniz.
Sirada oturmaya ara vermesi için firsat taniyiniz.
Görevleri arasinda kisa molalar veriniz.
Aceleci ve dikkatsiz çalismissa, yaptigi isi kontrol etmesini ögretiniz.
Küçük, uygunsuz davranislari görmezden geliniz.
Uygunsuz davranislari ihtiyatli kinayiniz.
Olumlu davranislari övünüz.
Ögrencinin aç olmadigindan emin olunuz. Gerektikçe el kaldirmasini, seslenmesini ögretin.
Elini yalnizca amaca uygun durumda kaldirdigi zaman yanina gidin.
Soru yanitlamak için el kaldirdiginda övün. Ögretmene Öneriler DEHB li çocuklar genellikle okula basladiktan sonra teshis edilirler. Bunun baslica nedeni anne babalarin kendi çocuklarina alismalari sonucu bir çok davranisin onlara olagan görünmesidir.
Çogunlukla ögretmenler DEHB li çocuklari fark edip ve tani sürecini baslattiklari için DEHB konusunda çok temel bazi bilgilere sahip olmalari gerekir. Ögretmenler tani sürecinin ilk halkalarindan biridir bunun yani sira islerinin DEHB li çocuklar hakkinda her seyi bilmek ve tani koymak olmadigini akilda tutarak bir uzmandan yardim istemekten çekinmemelidirler. DEHB li çocuklarla basa çikabilmesi için ögretmenlerin olumlu ve gerçekçi akademik beklentiye, siki bir gözlem ve denetim becerisine, tutarli, sabirli ve esprili bir kisilik yapisina, isbirligine yatkinliga (özel egitim ögretmeni ve uzmanlarla), sahip olmasi gerekir. DEHB li çocuklarin %50 si normal siniflarda egitilebilir. Geriye kalan %50 si ise özel egitim ve ilgili hizmetleri gerektirir. Bu %50 nin yaklasik %35-40 i da normal siniflarda bulunabilir ancak ek destek alirlar. Çok ciddi sekilde etkilenen diger %10-15 lik kesim için özel siniflar gereklidir. Ögretmen bu çocuklarin ihtiyaçlarini taniyacak ve bu çocuklara uygun egitim verecek sekilde egitilmemisse kendini yetistirme firsatlari aramalidir. Aksi halde sinifta bir sinir savasi yasanir. Türk Milli Egitim sisteminde yer alan müfredat içerikleri dikkat yetenekleri bakimindan çan egrisinin ortasindaki çocuklara göre düzenlenmistir. Ortalamanin biraz üzerindeki ve biraz altindaki çocuklar okulda genel olarak problem yasamazlar. Ögretmenlerin ders anlatirken dikkat daginikligi bozuklugu olan çocuklarin da içinde bulundugu ortalamanin altindaki çocuklari göz önünde tutmalari çok önemlidir. Bazen dürtüsel davranislari nedeniyle DEHB li çocuklar normal çocuklarin devam ettigi siniflarda tutulmak istenmez. Alt özel siniflara gönderilmeleri için anne babalara önerilerde bulunulur. Oysa IQ düzeyi normal oldugu halde dürtüsel ve hiperaktif davranislari nedeniyle bir çocugun alt özel sinifa gönderilmesi son derece sakincalidir. Aile ya da ögretmen bunu bir çözümmüs gibi görebilir ancak normal IQ ‘ya sahip DEHB li bir çocuk bu tür siniflarda zihinsel açidan kapasitelerinin çok daha altinda performans göstermeye baslar. Okul degistirme seçenegi de sakli kalmak kaydiyla sinif yada ögretmen degistirmek o an için daha iyi bir çözüm olabilir. Normal sinifta kalabilmesi için neler gerektigi ve sonuçlarinin neler olabilecegi aile ve çocukla tartisilmali, uzman görüsü alinmalidir. Egitim-ögretim ortami olusturma DEHB li çocuklar sürekli oturmak ve dikkatlerini derse odaklandirmakta yetersizlik yasarlar ve bu duygudan kaynaklanan yaramazlik davranislari gösterirler. Sonuçta akranlari tarafindan dislanir ve yikici davranislar sergilerler. Yikici davranislar gösterdikleri için iyice dislanir, kolay incinir ve zarar görürler. Çocukluk döneminde tedavi edilmeyen hiperaktivite vakalari, ilaç bagimliligi, antisosyal davranislar gösterme ve baskalarindan zarar görme riskiyle karsi karsiyadir. Bu çocuklarin dikkatleri ilgisiz uyaranlarla ve diger insanlarin önemsemedigi ses ve olaylarla kolaylikla dagilabildigi için siniflarinin sessiz ve sade olmasinda yarar vardir. Ögretmenlerin sinifi güzellestirmek veya egitim amaciyla her yere astiklari materyallerde bu çocuklarin dikkatini dagitabilmektedir. Bu ögrencilerin düsünce biçimlerinin farkli olduguna dikkat edilmelidir. Dogrusal bir düsünceye sahip olmadiklari ve asla olamayacaklari için çocuklari bu yönde zorlamak, kaynaklari ve zamani bosa harcamaya yol açar. DEHB li çocuklarin bulundugu siniflarda konular dikkatlice yapilandirilmali, önemli noktalar açikça belirlenmelidir. DEHB li ögrenciler için her ders planinda fiziksel hareketler planlanmalidir.(Kalemi açmak için kalkmak, yandaki siniftan tebesir almak, ögretmen masasini düzenlemek, çiçekleri sulamak, müdür yardimcisina not göndermek gibi). Okulunda yogun olarak spora yönelmesi saglanabilir. Bu konuda beden egitimi ögretmeni ile isbirligi yapip çocugun yatkin oldugu bir spor alanini belirlenip, bu sporu yapmasi için imkan tanimasi faydali olacaktir. Bu çocuklarin yerinde duramama özellikleri nedeniyle ögretmenleri tarafindan siklikla uyarilmalari istenmeyen bu davranisin pekistirilmesine yol açar. Bir ögretmen olarak kendi hizinizi degerlendirerek sinifta konulari islerken ne kadar hizli yada yavas oldugunuza dikkat edin. Övgüyü ve cesaretlendirmeyi çok seven bu çocuklar, özellikle cesaretlendirme olmadigi zaman sinirlenirler. Anlamli ve eglenceli bulduklari etkinliklere rahat yogunlasabildikleri için dersi eglenceli hale getirmek önemlidir. Sakaci, eglenceli ve sürprizlere açik olarak DEHB li çocuklarin ilgisini ve hevesini arttirabilirsiniz. Hayatlarinin büyük bir kisminin planlar, listeler ve kurallardan olusmasi çok sikilmalarina yol açar. Oysa sürprizleri ve oynamayi seven bu çocuklar hayat doludurlar. Çocugun çalismaya isteyerek katilmasi ve çalismadan hoslanmasi önemli oldugu için, çalismalarin eglenceli hale getirilmesine dikkat edilmelidir. Çocuklara bir sey ögretmek için onlarla konustugunuzda fiziksel olarak yakin olmak, uygun olan zamanlarda çocuga dokunmak etkili olabilir. Sürekli göz temasi kurarak bu çocuklari daha kolay denetleyebilirsiniz. Bir göz atis çocugu günlük hayallerden sinif ortamina geri getirebilir. Talimat verirken asagidaki noktalara dikkat edin.
Canli açik bir dil kullanin, kisa konusun.
Her seferinde bir tek talimat verin.
Konusurken yüzünüz çocuga dönük olsun.
Çok duyuya hitap eden talimatlar vermeye çalisin.
Mümkünse yapilmasini istediginiz davranisi gösterin.
Zaman zaman çocugun talimati anlayip anlamadigini denetleyin ve gerekiyorsa talimati tekrarlayin.
Sinifa soru yöneltirken, önce soruyu sorun sonra çocugun ismini söyleyin. Önce çocugun ismini söylerseniz diger çocuklar soruyu savusturdugunu düsünüp dinlemeyecektir.
Dikkati dagilan çocuga kolay bir soru sorun, konuyla ilgili olmasi sart degildir. Çocuklardan bir konuda düsünmeleri istendiginde birkaç saniyede cevaplayabilecekleri sorular sorulmalidir. Bir konu üzerinde uzunca bir süre düsünmesi beklenmemelidir. Aksi takdirde çocugun cani sikilir ve dikkati dagilir. Acele ve özensiz yaptigi isleri tekrar kontrol etmesi istenmeli, verilen görevler arasinda kisa molalar verilmelidir. Ne istendigi çok açik bir sekilde ögrenci tarafindan anlasildigindan emin olununcaya kadar tekrarlanarak iletilmelidir. Bu çocuklarin sinif içi çalismalarda hoslandiklari biriyle eslestirmek verimi arttiracaktir. Katilma ve bagli olma ihtiyaci hisseden bu çocuklar grup içi çalismalarda yer aldiklari sürece kendilerini güdülenmis hissedecekleri için katilimlari saglanmalidir. Siralari ögretmen masasina yakin olabilir ancak orada amaçli olarak tecrit edilmemelidirler. Kendisine örnek olabilecek bir arkadasiyla oturtulabilir. Sinifta DEHB ile ilgili bir hikaye okumak, DEHB li çocuklari deli olarak gören siniftaki arkadaslari için yararli olabilir. Sik sik gelismeleri gözlemlenip denetlenmelidir. Sik ve çabuk geri bildirimler, onlari dogru is üzerinde tutmaya yardimci olarak, kendilerinden ne beklenildigini ve hedeflerini karsilayip karsilayamadiklarini bilmelerini saglayarak ve cesaret vererek gelisimlerine büyük yararlar saglar. Kendini gözlemesini ögretin, düsüncelerine nasil takilip kaldiginin farkina varmasini saglayin ve en önemlisi de takilma gerçeklestiginde tekrar nasil odaklanacagini konusun. Ögrenmenin duygusal boyutu ihmal edilmemelidir. Duygusal gelisimin saglikli olmasi, davranislarin kalici kilinmasi açisindan önemli oldugu için ögrencilerin katilim, ait olma ve eglence ihtiyaçlarinin ögretimsel etkinlikler esnasinda karsilanmasi gerekir. Yaramazligin dikkat çekme(sikilma ve sevgi ihtiyacindan dolayi), güç mücadelesi(tehdit edilmis hissettiginden dolayi), öç alma(incinme ve haksizliga ugradigini hissettiginden dolayi) ve yetersizlik(güçsüz hissettiginden dolayi) olmak üzere dört kaynagi oldugunu akilda tutarak yaramazliklarinin nedenine uygun olarak müdahale biçimi belirlenmelidir. Uygun müdahale dogru sonuçlara götürür. Bu konuda bir sinif yönetimi kitaplarindan yararlanabilirsiniz. Pek çok DEHB li çocuk görsel olarak daha iyi ögrendigi için bir sey söylenecegi zaman göstererek söylemek tercih edilebilir. Istenilen davranis ayni zamanda yazilirsa daha da somutlasmis olur. Herhangi bir olay yada konunun taslagini çikarma, kitap okurken ve dinlerken not alma becerisini kazandirilmalidir. Bu becerileri kazanmak DEHB li çocuklara kolay gelmez fakat bir sefer ögrendikleri zaman okumaktan ve ders dinlemekten daha az sikilir hale gelirler. Asiri yorgunluk stres ve baski çocuklarin özdenetimlerini azaltip uygunsuz davranislara neden olabilecegi için dinlenme firsatlari saglanmalidir. Sessizlik zamani ve gevseme teknigi uygulamalari buna örnek olabilir. Bu çocuklar gün boyunca çok fazla basarisizlik duygulari yasarlar. Bunun için mümkün oldugunca basarili oldugu durumlar arastirilip basarilarinin alti çizilmelidir. DEHB li çocuklarin özdenetim düzeyi düsük oldugu için özdenetimli olmasina yardimci olacak geri bildirimler verilmelidir. Nasil davranacaklari konusunda genellikle fikirleri olmayan bu çocuklara alternatifler sunulmalidir.(Bunu farkli bir biçimde nasil söyleyebilirdin gibi ) DEHB in en yikici yönü DEHB in kendisi degil özsaygiya yönelik ikincil zararidir. Bu çocuklar bol bol cesaretlendirilip övülmelidir, ancak överken dikkatli olup gerçek övgülerle sahtelerini kolayca ayirabilecekleri unutulmamalidir. Çocuga DEHB in avantajlari oldugu da hatirlatilmalidir. Çok fazla enerji verdigi için asiri hareketlilik acil islerin yapilmasinda etkili olmaktadir. Ileride hareket yada konuskanlik gerektiren mesleklerde basarili olabilecekleri belirtilmelidir. Ödev ve Sorumluluklar DEHB li çocuklar dissal olaylari kendi baslarina yapilandiramadiklari için yönlendirilmeye ve planlamaya ihtiyaç duyarlar. Planlamayi kolaylastirmak için etkinlik listelerinin yapilmasi, yaptiklari isin neresinde kaldiklarini unuttuklarinda hatirlamalarini kolaylastirir. Hatirlama bu çocuklar için problem oldugundan dolayi, dogal olarak var olmayan çagrisimlar olusturarak kodlamaya yardimci olan hatirlama stratejileri ve beceriler ögretilebilir. Ödevlerini küçük parçalara ayirmak DEHB li çocuklar için önemlidir. Agir ödevler çocugu ezebilir ve çocukta yetersizlik duygusuna yol açabilir. Bu tür ödevlerin her bir bölümü yapilabilecek parçalara ayrilarak çocugun basarisizlik korkusu azaltilabilir. Aslinda bu çocuklar yapabileceklerini düsündüklerinden daha fazlasini yapabilirler. Bu çocuklar çok ödevden sikildiklari için az ödev verilerek ödevlerinin niceliginden ziyade niteligine dikkat edilmelidir. Yaptigi çalismalarda verdiginiz sürenin yeterli olup olmadigina dikkat edin. Yetersiz süreden dolayi basarisizlik çocugun yeteneklerinden süphe etmesine yol açar. DEHB li çocuklar bir ödevi yaparken kendi hizlarina göre degerlendirilmelidir. Siniftaki diger çocuklara bakarak onun geç yada erken bitirdigini söylemek yaniltici olabilir. Çalisma hizi diger çocuklarla kiyaslanarak belirlenirse DEHB belirtileri daha da artabilir. Ögrenmeyi ölçmek için alternatif degerlendirmeler kullanilmalidir. Geleneksel standart testlere güvenilmemeli, konular bazen ödev, proje, video kayit çalismasi vererek yada sözel olarak degerlendirilebilir. Bu çocuklarin bütün ödevlerini, sorumluluklarini, sinav günlerini ve randevularini yazabilecekleri bir ödev defteri kullanmalari saglanmalidir. Bu defter günlük olarak kontrol edilmelidir.
Islerini önem derecesine göre siraya koymasi gerektigi paylasilarak yapilacaklar listesi hazirlamaya özendirilebilir. DEHB li ögrencilerin bazen diger ögrenciler kadar is yapamayacaklarini unutulmayarak beklentiler ögrencinin kapasitesine göre ayarlanmalidir. DEHB li ögrenciler bagimsiz çalismanin aksine ögretmen tarafindan dogrudan ise yönlendirildiklerinde daha basarili olmaktadirlar. Çocuk tarafindan ceza olarak algilanmamak kaydiyla mümkün oldugunca çocuga sorumluluk verilmelidir. Kurallar DEHB li ögrencilerin okul basarisini arttirmak için ögretmenlerin kurallarin yapilandirilmis olmasina, çalisma zamanlarinin kisa tutulmasina, dersin ilginç etkinliklerle desteklenmesine ve olumlu pekistireçlerin kullanimina dikkat etmesi gerekir. Düzeni saglamak için kurallar mümkün oldugunca erken olusturulmali, düzen ve temizligi kontrol etmek için çok sik ara kontroller yapilmamalidir. Aksi takdirde çocuklarin içsel motivasyonlari azalir. Siniftaki ögrencilerin katkilariyla olusturulan kurallari herkesin görebilecegi bir biçimde yazip asmak, kurallarin benimsenmesini ve uygulanmasini saglayabilir.
 |
Psikoloji 
RSS yorumları