|
Kafein, tein, trimetilksantin, matein, guaranin, metilteobromin gibi isimlerle de anilan ve baslica kahve, çay, kolali içecekler ve az miktarda da kakaoda bulunan alkali bir kimyasal maddedir. Saf kafeinin görüntüsü aci (çok aci..) beyaz bir toz seklindedir. Bazlar acidir gerçi. Liar bitkiler bu maddeyi üstündeki böcüklere karsi kendilerini savunmak amaciyla kullanirlar. Farmakolojik olarak merkezi sinir sistemi üzerine etkisi mevcuttur, sinir sistemini kamçilar, kalbi hizlandirir, hizli soluk alip vermemizi saglar ve az miktarda diüretik etkisi vardir. Yani az miktarda idrari artirir. Kimyasal Özellikleri: Trimetilksantin ailesinin bir üyesi olan kafein daha önceden de belirttigim gibi bir alkalidir ve aci tadli beyaz bir tozdur. Kimyasal formülü C8H10N4O2 ve sistematik ismi 1,3,7-trimetilksantin’dir. Fiziksel Özellikleri: Kaynama Noktasi: 178 °C Erime Noktasi: 238 °C Yogunlugu: 1.2 g/cm³ Volatilitesi: 0.5% Buhar Basinci: 101 kPa @ 178 °C pH: 6.9 (1% ‘lik çözeltinin) Sudaki Çözünürlügü: 2.17% Buhar Yogunlugu: 6.7 g/m³ Moleküler Agirlik: 194.19 g/mol Kafein vücüda tam olarak ne gibi bir etki yapar? Kafein’in beyin daha dogrusu merkezi sinir sistemi hücreleri üzerine etkisi mevcuttur. Hatta, vücuttaki neredeyse bütün hücrelerde ayni etkiyi yapar çünkü onlarda adenozin reseptörüne sahiptirler. Vücudumuzda temel olarak çalisan bazi metabolik reseptörler hücre zarinda ya da çekirdegindeki alicilar gibi düsünülebilir mevcuttur. Kafein siklik AMP (cAMP) yolu üzerinden hücre içinde etki gösteren bir reseptör üzerine etki yapmaktadir.
Özetle, normalde adenozin ilgili reseptörüne baglandiginda hücre içinde bazi enzimatik degisikliklere neden olur ve vücudu uykuya hazirlar yani rahatlatir. Kafein molekülü adenozin’e yapi olarak benzer bir molekül oldugundan ayni reseptöre baglanir ve bu reseptöre adenozinin baglanmasini engelledigi için hücrenin cAMP yolunu kullanmasina engel olur. Sonuç itibariyle adrenalin gibi etki eder ve kalp atim hizini ve kan basincini yükseltir ve kaslara giden kan akimini artirmanin karsiliginda iç organlara ve deriye giden kan akimini azaltir ayrica karacigerden vücuda glikoz salinimini da kisitlar. Buna ek olarak amfetaminlere benzer bir etkiyle de beyinden salgilanan dopaminin seviyesini artirir.
|