|
Ulus-Devletin ekonomik etki ve tepkileri |
|
|
|
Ulus-devlet Avrupa’da reformasyon ve Fransiz devrimi arasindaki dönemde ortaya çikan,devletin denetiminde tam hak sahibi olan bir sinifin dogusuyla ortaya çikmistir.1970’li yillara kadar temel niteligi bozulmadan gelen bu model,dünya savaslari sirasinda ulus-devlet modeli içnde yükselen otoriter devlet modeline ragmen temel özelligini yitirmedi.1980’lerden sonra küresellesme süreci basladi.Bu süreçte ulus-devletin sinirlari asilmaya baslandi. Günümüzde ulus-devlet olgusu GOÜ’de islevini halen yitirmedi.
Ulus-Devletin Daralan Ekonomik Islevi
Sanayi Devrimi de ulus-devlet olgusu da birden bire ortaya çikan kavramlar degildir.Bu olgular yüzyillar süren hazirlik asamalarindan geçmistir.Günümüzde GOÜ zenginlesmelerini saglayacak asamalardan yoksundur.Bu ülkelerin ekonomik hedefleri dis baskilar altinda saptirilarak küresellesmenin patronlarinin karlarina hizmet eden yapay gündem maddeleri halini aliyor.Bunun sonucu olarak sosyal denge bozuldu.
Kamunun ekonomide islevinin artmasi 1930 Bunalimi ile GOÜ’de saglam ekonomi kurumlrina dayanarak ortaya çikti.Bu dönemde GOÜ Dünya Bankasindan borçlanarak kamu altyapi tesislerini kurmaya basladi,bu kez küresellesme özellestirmeyi dayatti.Özellestirme dis borçlarinin faizlerini ödeyemeyen GOÜ ülkelerinin kullandigi bir yoldur.Özellestirme,sermaye hareketlerinin küresellestigi günümüz dünyasinda teknoloji ve finansin önemini ortaya koyuyor.Özellestirme kamu yarari yerine özel kesimin karliligini artiriyor.
GOÜ ulus-devlet yaninda Seignorage hakkini da önemli ölçüde kaybetti.Buna sebep olan unsur da mali piyasalardaki serbestlesme ortamidir.Mali serbestlesme para politikasi araçlarini kullanma gücünü sinirlar.Hükümet kendi sermayesinin baska yerlere gitmesini önlemek ve yabanci yatirimlari kendi ülkesine çekmek için vergi yükünü düsürmelidir.
1930 Bunalimindan sonra olusan issizlik Keynes’ci politikalarin kullanimiyla giderilmeye çalisildi.Enflasyondan sonra makro iktisat bir deger hedefi haline geldi.Fakat günümüzde istikrar denilince fiyat istikrari akla gelmektedir.Ayrica issizligi gidermek için Keynes’ci politikalar kullanilmamaktadir.IMF istikrar programlari;ekonomiyi daraltan,issizligi artiran politikalardir.GOÜ için IMF ve Dünya Bankasi izleyecegi politikalari belirliyor.Ulus-devlet için bu politikalari izlemek agir yaptirimlara baglidir.
Dogal Kaynaklarin Korunmasi Islevi
Doganin tahrip edilmesi yada dogal olanin dönüstürülmesi gibi konularda devletin dissalliklara müdahale etmesi gerekir.Bu doga tahribini önlemeyen ülkeler için sanayilesmeyi yavaslatmayi da kapsayan bazi yaptirimlar vardir.Doga tahribini önleme tahribat yapan firmaya önemli bir maliyet getirir.Merkez ülkeler bu amaçla firmalara yaptirim uygulayip maliyetlerini yükseltirken digerleri ayni surumlulugu göstermiyorsa birinciler rekabet gücünü kaybederken ikinciler rekabet üstünlügü saslamis olur.Soruna önem verilmesinin diger nedeni ise dis ticaretin korunmasidir.
Asiri Akimlarin Yükselisi ve Tepkiler
Ulus-devletin yerine getirdigi islevlerin basinda etnik yada dinsel kimligi ne olursa olsun vatandaslara güvenlik,hukusal esitlik ve adalat saglanmasi gelir.
Ekonomik baglamda ise iktisadi ajanlarin sermayesine güvenli bir pazar ve büyümeyi saglayacak ortami yaratmak,para arzini düzenlemek,makro istikrari saglamak,küresellesmeye dek baslica ekonomik ve sosyal islevi oldu.Ancak küresellesme bu islevlerin yerine getirilmesini engelliyor.Bunun sonucu olarak iç çatismalar,dagilmalar,ayrilma talepleri gündeme geliyor.
Ulus-Devlet ve Demokrasi
Demokrasi ulus-devletin bütünlügü için önemli bir faktördür.Sosyal ulus-devlet bütünlügü içinde.büyümeden herkese bir pay verebilmekte ve toplum siniflari olustururken bunlarin çikarlarini savunabilme özgürlügü saglamaktadir.
Siyasal partiler toplumsal siniflarin sözcüleri olarak ortaya çiktilar.Böylece tüm siniflar parlamentoda temsil edilmektedir.Ancak günümüzde partiler hemen hemen birbirlerinin kopyasi haline geldiler.hepsi serbest piyasa ekonomisi,
küresellesme, finans kapitalinin egemenligi taraftari oldular.Demokratik özgürlük artik ulus-devletin parçalanmasi ile birlikte gidiyor.
Ulus-Devletin Diger Islevleri
Ulus-devletin siyasal ve toplumsal islevlerinden biri de güvenligi korumaktir.
Merkez’de ulus-devletin Güney’e karsi korunma ihtiyaci ortaya çikmistir.
Çevre’de ise ulus-devletler arasi çatismalar devam etmektedir.Bunlarin sürmesi için Merkez büyük çaba harciyor.Çünkü Merkez’in giderek büyüyen silah sanayisine pazar bulmasi gerekli.Diger taraftan;etnik-dinsel bölünmelerin denetim altinda tutulmasi ulus-devletin islevini bir süre daha sürdürmesini sagliyor.Ulus-devlet,güvenligin yaninda egitim,AR-GE,saglik alanlarinda da islevilerini sürdürmektedir.
 |
Iktisat 
RSS yorumları