Insanlik tarihinde en görülmedik olaylarin birbirini izledigi,sürekli olacagi varsayilan birçok olgunun sessizce yada biraz gürültüyle tarihe karistigi,inanilmaz çeliskilerin yasandigi,en yerlesik düzenlerin bile kisa sürede allak bullak oldugu bir çeyrek yüzyil yasandi.(1970-2000)Olaylarin bu ivmesi bize gelecek için sinyaller veriyor.Yarinin neler getirebilecegine bakarken iki unsuru ele almak gerekir.Ilki;büyük bir olasilikla nereye gidebilecegi kestiren egilimler,ikncisi;gittigi yön ve biçimi belirsiz egilimlerdir. Merkez ve Çevre Iliskilerinde Yönü Belli Egilimler ve Çeliskileri
Bugüne kadar yeni ekonomik düzenin gösterdigi gelisim ve bu gelisimin Merkez ile Çevre üzerinde olusturdugu etkiler gözönüne alindiginda;yönü belli olan egilimler üç ana baslikta toplanabilir.Bunlar
a)nüfus artisi farklari
b)Çevre’nin giderek artan dis borçlari ve tükenen ödeme olanaklari
c)Çevre’ye Merkez’den kültürel etkiler olarak siralanabilir.
Çevre ele alindiginda yeni ekonomik düzenle bagdasmayan hizi ve önlenemez nüfus artisinin olumsuz etkilerinin bertaraf edilmesinin temelinde sanayilesme yoluyla hizlanan kentlesme,köylülükten isçilige toplumsal siçrama,
erkek-kadin tüm bireyler için egitim-yasam standartlarina yükselme ve üretim araci olmaktan çikip tüketim mali statüsü kazanan çocuk faktörü yer alir.Teknolojik devrimlerle rakipsiz hale gelecek olan Merkez ile rekabette Çevre’nin giderek güçlenen handikaplari bulunmaktadir.Ancak gelisen iletisim ve ulasim olanaklari,Merkez’in kendisini Çevre’de olup bitenlerden kismen soyutlamasini önleyebilir.sanayilesmemis,çagdaslasmamis,yalnizca nüfusu artmis Çevre’den yayilan göçlere,salginlara,kargasalara Merkez kayitsiz kalmayacaktir.
Çevre giderek artan dis borçlarini ödeyemeyeceginden,Merkez müdahalesi artacaktir.Ancak Çevre’nin tepkisinin de ayni oranda siddetlenecegi düsünülürse sömürge savaslarinin canlanmasi da ihtimal dahilindedir.
Yeni ekonomik düzenle Merkez’in yaymaya çalistigi demokrasi,fakirlesen Çevre’de varolmayan genis tabanli bir orta sinifin ve uluslararasi bazda kolay degistirilemeyen ilkelerin yarattigi çeliski görülecektir.
Merkez’in Kendi Içinde Yönü Belli Egilim ve Çeliskileri
Nüfuz alani rekabeti ve uzay teknolojisi yarisi ile yasanacak Merkez baskisiyla büyümesi yavaslayan Çevre’den siyrilan eski SSCB ve Çin gibi ülkeler yogun direnis göstereceklerdir.Yeni pazarlar açilmaz,stagflasyona bagli krizler patlarsa Bati Avrupa’da bölgesel bloklarin konumu ticari savasta siddetin artacaginin habercisidir.Rekabette geri kalan korumaciliga yönelecektir.Euro dolara alternatif bir rezerv parasidir,ancak deger kaybettikçe bu islevi sinirli hale gelir.
Sermayeyi tekellestiren teknolojik gelisimlerin yaratacagi çekisme ve büyüme buluslari hizlandirirken, devrimi yakalayamayan yani zarar görenler için durum tehlikelidir.Tarimsal üretime alinan darbe Çevre’de tepki olusturacak Merkez’i giderek güçlendirecektir.
2010 Sonrasinda Görünüm Ne Olabilir?
Yeni ahlaki ilkelerle düzenlenecek toplumlarda dinsel ve irkçi akimlarin yada kültürel milliyetçiligin etkisiyle ayrimcilik pekisecektir.Teknolojik gelismeler insanlar ve toplumlar arasindaki iliskileri altüst ederken bunu yenecek ve artan suç-vahset-tehdit ortamini yok edecek yeni bir hümanist akimin çikmasi kisa vadede imkansiz.
Artan müdahale ve sorunlar ‘yeni-yeni düzen’ getirirken,dogadaki hersey gibi yeni düzen de çeliskilere,sorunlara veya beklenmeyen dis etkenlere yenilerek tarih olacaktir.
Kesin olan bugünkü yeni-düzenin,Fukuyama’nin söylediginin aksine,
‘tarihin,ideolojinin sonu’ olmadigi.Dünya daha çok seylere sahne olacaktir.
 |
Iktisat 
RSS yorumları