Dogana kadar aylar,bugünkü halimize gelene kadar yillar geçer.Büyüdükçe hücrelerimiz çogalir.Sonuç olarak trilyonlarca hücreden olusan yetiskin bir insan haline geliriz. Ancak,hiçbir zaman  trilyonlarca  hücrenin  tümü, anne karnindaki ilk  15  günde oldugu  gibi  birbirinin ayni  olamaz.Oysa yasam  tek bir hücreden basliyor.Annenin yumurtasi, babanin spermiyle dölleniyor.Döllenmis  yumurta, her 36 saatte  bir  ikiye bölünüyor.Iste büyümenin  sirri.Bu  sirri çözmek kolay,Ama baslangiçtaki tek bir hücreden nasil olup da bu kadar  çok  çesitte  hücre olusabileceginin sirri  da "kök hücrelerde "gizli.
              
KÖK  HÜCRELER NEDEN ÖNEMLI?
   
Bazi insanlarda ,pankreasta  insülin  salgilayan  hücrelerin ölmesi sonucunda bu hormon yeterince salgilanmiyor.Bu  durumda  bir tip seker  hastaligi ortaya  çikiyor.(Seker hastaliginin bir baska tipi daha var.)Seker hastaliginda vücuttaki farkli organlar zarar görebiliyor.Isin kötüsü  seker hastaligina henüz kalici bir çare bulunamadi.Geçenlerde izledigim bir programda  seker hastasi bir bayanin, günde yedi kez insülin enjekte ederek yasamini sürdürdügü, seyehata çikmadan önce  ilgili ilaçlari çantasina koydugunu,ayrica  yasami boyunca beslenmesine dikkat  etmek zorunda oldugunu gördüm.Bu durumun insan için ne  kadar  güç  ve ihmal edilmemesi  gerektigini izledim.Ancak  okudugum  bilimsel kitaplarda  bilim adamlarinin  bu zorluk ve riskleri azaltmak amaciyla kök hücrelerden yararlanmayi düsünmeleri beni mutlu etti. Amaçlari, kök hücrelerden  pankreas hücreleri üretmek.Ancak  henüz  baslangiç asamasinda olan çalismalarin biraz daha ilerlemesi gerekiyor.
   
Kök hücrelerden  yararlanarak  tedavi edilebilecek hastalik örneklerini çogaltabiliriz.Parkinson  ve  Alzheimer  gibi  sinir sistemini etkileyen hastaliklar var.Bu hastaliklarda  çesitli nedenlerden dolayi sinir hücrelerinin  ölümü ya da görevini yapamamasi söz konusu.Sinir  hücrelerinin ölümü ciddi bir durum,çünkü bunlar kendilerini yenileyemiyorlar.Arastirmacilarin  yakin zamanlarda  kök hücrelerden sinir hücreleri gelistirmeleri,Parkinson  ve Alzheimer  gibi hastaliklarin  tedavisi için umut verici oldu.Bu hastaliklardan baska yanmis vücut dokularinin onarimi ,organ  nakillerinin zorluklari, bagisiklik   hastaliklarinin  ve bazi kanser türlerinin  tedavisi, kalp kaslarinin yenilenmesi gibi pek çok  hastalik kök hücreler sayesinde tedavi edilebilecek.
           
KÖK  HÜCRELERI KORUMAK
   
Bilim adamlari  laboratuvarda özel olarak kök hücre dizileri  elde eediyorlar.Bu dizilerde yer alan  kök hücrelerin  tümünün  kalitsal yapisi yani içerdikleri gen dizileri birbirinin tümüyle ayni.Böyle bir kök hücre dizisi elde edebilmek için  canli kök  hücreleri  farklilasmalarini önleyecek biçimde  besin içeren  özel  ortamlarda  tutmak gerekiyor.Böylece kök hücreler kendi kendilerine çogaliyorlar  ve ayni kalitsal yapisi birbirinin ayni  hücreler olusturuyorlar.Çogalmis kök  hücrelerin  taze bir biçimde saklanabilmeleri için dondurulmalari  gerekiyor.
       
KÖK HÜCRELER NERELERDE BULUNUR?
   
Anne karnindaki yasamin ilk dönemindeki kök  hücrelere "embiriyonel  kök  hücreler " denir.Döllenmeden yaklasik sekiz hafta sonra  "fetüs  dönemi" baslar.Iste, bir baska kök hücre kaynagi da "fetüs  kök  hücreleridir".Fetüs, anne ile besin,oksijen ve  karbon dioksit alisverisini göbek kordonu  yardimiyla saglar.Bu  kordon da kök hücre kaynagidir  ve bunlara  "göbek kordonu kök hücreleri" denir.Dördüncü bir kaynakta,"eriskin kök hücrelerdir".Bunlar,farklilasmasini tamamlamis dokularda bulunan, ancak henüz farklilasmamis hücrelerdir.Bu hücreler her yastaki insanda bulunur.Vücudun gereksinimi oldugunda bu hücreler bulunduklari dokudaki hücre türlerine dönüsürler.Bunlar ölen hücrelerin yerine  geçmek üzere yedek hücreler olarak bekler.Eriskin  kök  hücreler kas,göz,karaciger,deri,kemik  iligi ve sinir dokularinda bulunurlar.

Çaglar Çil

Yorum (0)

RSS yorumları

İsim

Başlık

Yorum

Gönder