|
Faz uzayi, boyut sayisi çok yüksek olan bir uzaydir ve bu çok boyutlu uzayda her bir nokta, arastirmaya konu olan sistemi meydana getiren parçaciklarin o noktadaki konumlarini ve momentumlarini tanimlamaya yarar. Parçaciklar bu muazzam faz uzayi içinde bir arada bulunmakta ve hareket etmektedir. Faz uzayi içinde bir nokta seçelim. Parçaciklardan olusan sistem, zaman ilerledikçe kendi gelisimini sürdürürken, seçtigimiz nokta da faz uzayinda baska baska yönlere dogru kimildamaktadir. Buna bagli olarak da entropi sürekli artmaktadir.
Entropi ile esas olarak anlatilmak istenen sey, sistemin hallerini “kalburdan geçirerek” yani hangisi hangisidir bilemediklerinizi bir araya toplayarak guruplamaniz gerektigidir. Faz uzayinin diyelim ki bu bölgesinde olanlarini bir yerde toplamali,topladiginiz bölgenin hacmini hesaplamali, buldugunuz hacmin logaritmasini almali ve burada buldugunuz sonucu da Boltzman sabiti diye bilinen sabitle çarpmalisiniz. Böylelikle hesapladiginiz sey entropidir. Termodinamigin Ikinci Yasas’ni bize söyledigi sey ise entropinin artmakta oldugudur. Aslinda size söyledigi sey bir bakima oldukça gülünçtür. Çünkü sunun surasinda söyledigi tek sey, sistem hareketine ufak tefek bir kutucuktan yola çikarak baslayacak olursa, gelismek üzere serbest birakildigi anda, gitgide daha büyük kutucuklara dogru yol alacagidir. Lakin bunun böyle olacagi besbellidir. Zira eger probleme dikkatle bakacak olursaniz, büyük baloncuklarin, kendilerine komsu küçük baloncuklardan bariz derecede daha büyük oldugunu görebilirsiniz. Yani büyük baloncuklardan birisini içine bir kez adiminizi attiniz mi, tekrar daha küçük bir baloncugun içine geçmek için hemen hemen hiçbir sansiniz kalmayacaktir. Artik olan olmustur. Sistem bir öncekinden gitgide daha büyük kutucuklara yönelmeyi sürdürerek faz uzayinda dolanip duracaktir. Iste Ikinci Yasa’nin bize söyledikleri bundan ibaret. Yoksa degil mi? Gerçekte bu, açiklamaya çalisilan seyin sadece yarisidir. Bundan baska bize, sistemin su anki durumunu biliyorsak, gelecekte erisebilecegi en olasi durumunun bilebilecegimiz de bildirilmektedir. Ne var ki ayni akil yürütmeyi ters yönde kullanmaya çalistigimizda,tamamen yanlis bir yanit elde etmekteyiz. Kadehin masanin kiyisinda durmakta oldugunu varsayalim. Su soruyu sorabiliriz: “Bu kadehin o konuma gelirken izledigi en olasi yol acaba hangisidir?” Eger az önce verdigimiz akil yürütmeyi bu kez ters yönde kullanacak olursaniz, izlenen en olasi yol hakkinda su kaniya varirsiniz: Sistem, halinin üzerindeki darmadaginik bir halden basladi,kendini toparlayip halidan ayrildi ve bir bütün halinde masanin üzerine çikti. Bunun dogru bir açiklama olmayacagi besbellidir. Dogru açiklama, onu oraya birisinin getirip koymus oldugudur. Bu sebep ise baska bir sebepten dogmustur. Bu böyle sürer gider. Uslamlama zinciri, geçmiste kalan gitgide daha düsük entropi halleri boyunca gerilere dogru uzanir. Entropinin geçmise dogru artmasi gerektigini ileri sürebilirsiniz. Bu ileri sürüsünüz, gözlemlerle taban tabana zittir. Onun için entropi geçmise gittikçe daha düsük degerlere uzanmaktadir. Gelecege yöneldikçe, entropinin neden artisa geçtigi, gitgide genisleyen kutucuklara dogru sürüp giden bir hareket tarziyla kolayca açiklanabilmektedir. Geçmise doru neden azalmakta oludugu ise büsbütün farkli bir sorundur. Geçmiste onu düsük seviyede tutan bir seyler olmus olmalidir. Geçmise dogru yöneldikçe entropi düser, düser, düser ve en sonunda Büyük Patlama’ya ulasiriz. Büyük patlama sirasinda çok ama çok özel bir seyler olmus olmalidir. Ancak bunun tam olarak ne oldugu tartismaya açik bir konudur. Bundan önce ayni fikirde olmadigimi belirttigim,ama pek çok insanin üzerinde israrla durduklari popüler bir kuram genisleyen evren kuramidir. Bu kuramin ileri sürdügü fikre göre,Evren’in büyük ölçekte bu derecede düzgün biçimli olmasinin sebebini, gelismesinin en erken evrelerinde aramak gereklidir. Evren’de, henüz dogmunun 10 üzeri -36.nci saniyesinde iken, tam anlamiyla muazzam bir genislemenin meydana geldigi sanilmaktadir. 10 -33 cm (evrenin ilk dönemi... 10 60 kat genisleyerek ... 10 27 cm (evreni yaklasik büyüklügü) Ve Evren bu ilk evrelerinde nasil görünürse görünsün, 10 üzeri 60 gibi dev bir oranda genisledigi takdirde göze düz bir yapida görünecegi yönünde bir kani vardir. Söz konusu kimselerin düz yapidaki bir Evren’den hoslanmalarinin bir nedeni budur. Oysa göründügü kadariyla, bu akil yürütme kendinden bekleneni verememektedir. rastgele tayin edilen böylesi baslangiç kosullarinda, olsa olsa dehset bir karmasa hüküm sürecektir. Böyle bir karmasayi da hangi oranda genisletirseniz genisletin, karsilik aynen sürüp gidecektir. Hatta genisledikçe daha da berbat bir hal alacaktir.
 |
Fizik 
RSS yorumları