Üremeleri bazilarinda eseyli sporlarla, bazilarinda ise eseysiz sporlarla olur. Lifleri bölmelere ayrilmamis olan basit yapili mantarlardan (miksomiçetler, fikomiçetler, zigomiçetler) baska lifleri bölmelere ayrilmis, üreme organlari iyi gelismis yüksek yapili mantarlar (basidiomiçetler, askomiçetler, adelomiçetler ve aktinomiçetler) da vardir.

Insanlarda parazit olarak bulunan ve hastalik yapan mantarlar veya baska bir deyimle mikozlar, mikroskobik olanlardir. Insanda asalak yasayan doksana yakin türde mantar sayilmistir. Bunlarin bir kismi saprofit olarak yasarlar yani hastalik yapmazlar.

Mantarlarin deri, tirnak, kil ve saçlari etkileyerek meydana getirdikleri hastaliklar, yüzeysel mantar hastaliklari genel adi altinda toplanirlar (dermatofit, pitriyazis, versikolor, kandida hastaliklari). Bazi mantarlar derialtinda toplanip kronik iltihaplara ve miçetom denilen yalanci mantar urlarina neden olurlar. Bedenin ayak, diz, gögüs, kasik gibi çesitli bölgelerinde hastalik yaparlar. Bu mantarlardan Madurella myecetomi’nin özellikle ayaklarda meydana getirdigi sislikler, madura ayagi diye bilinen kronik bir hastaligi meydana getirir. Büyük ölçüde sismis ve içi dügümlerle dolu, yüzeyi fistüllerle kapli madura ayagindan tanecikli irin yani cerahat akar. Tedavisi geciken olaylarda ayagi kesmek gerekebilir.

Sporotrichum schenkii adindaki mantarin lenf sistemine yerleserek meydana getirdigi hastaliga sporotrikum, cladosporium türünden mantarlarin derialtinda sigil seklinde meydana getirdigi hastaliga da kromoblastom adi verilir.

Mantarlarin iç organlarda meydana getirdigi hastaliklar derin mantar hastaliklari adi altinda toplanirlar. Bunlarin arasinda Aspergillus famigatus’un sebep oldugu küf mantari hastaliginin, Cryptococcus neoformans’in sebep oldugu kriptokok hastaliklarini, Histoplazma capsulatum’un gribe benzer sekilde meydana getirdigi histoplazma hastaligini, akcigerlerde yerlesen, oradan deri ve mukozalara yayilarak Blastomyces dermatidis mantarinin olusturdugu blastomiçes hastaliklarini, Coccidioides immitis’in etken oldugu koksidiyoides hastaligini sayabiliriz. Bütün bu mantar hastaliklarinin teshis edilebilmesi için süphe edilen lezyondan alinan örneklerde mantarlarin görülmesi gerekmektedir. Mantarlarin üretilme ortami olan sabouraud besi yerine diger baktrilerin üremesine engel olmak için antibiyotik konmustur. Böylece çesitli mantar türleri üretilerek cinsleri ayirt edilir. Bazi mantar hastaliklarinin teshisinde ise deney hayvanlari kullanilir.

Mantar hastaliklarinin tedavisinde antimikotik denilen ilaçlar kullanilir. Mantarlara da etkili olan Nistatin, Pimafusin, Amfoterisin gibi antimikotik antibiyotikler bulunmustur.

Mesut Darendeli

Yorum (0)

RSS yorumları

İsim

Başlık

Yorum

Gönder