|
M.Ö. 12. yüzyil baslarinda görülen Deniz ve Kuzey kavimlerinin göçleri ile Balkan kavimlerinin göçleri Anadolu’nun tarhinde yeni olusumlara yol açmistir. M.Ö. 3000’den beri Mezopotamya etkisinde bulunan Anadolu bu göçlerle yüzünü batiya çevirmistir.
Batidan gelen ilk etki günümüz Yunanistaninda ilk Grek kültürünü olusturan ve genellikle Mikenler adi ile anilan kavmin M.Ö. 2.binin ortalarinda Dogu Akdeniz ve Anadolu’da ticaret kolonileri kurmalari ile baslamaktadir. Homeros’ta Achaioi olarak adlandirilan ve Akalar olarak bilinen bu ilk Hellen kavmi M.Ö. 16. yüzyilda Miletos’ta yerlesmistir. Bu tarihten baslayarak Bati ve bir ölçüde de Orta Anadolu’da bulunan Miken keramik eserleri ile mezarliklari bu bölgelerin Miken etki alani içine girdiklerini göstermektedir. Miken eserlerinin bulundugu bazi yerlere örnek olarak Miletos, Troya, Ephesos, Bodrum (Müskebi), Fraktin, Masat, Bayrakli, Menemen verilebilir. M.Ö. 1200-1050 tarihleri arasinda Dogu Akdeniz bölgesine yapilan çesitli göçler “Deniz Kavimleri Göçleri” olarak adlandirilmaktadir. Hitit Büyük Kralliginin M.Ö. 1200’lerde zor durumda bulunmalari ve Myken Kiralligi’nin da gücünü yitirmis olmasi Kuzey Avrupa’dan Balkanlara kadar degisen çesitli bölgelerden gelen kavimlerin Anadolu’ya büyük dalgalar halinde saldirmalarina neden olmustur. Bu saldirilara maruz kalan kentlerden biri de Troya VII a’dir. Güneydogu Avrupa’dan gelen kavimler tarafindan tahrip edilen Troya VII a kenti yerine kurulan Troya VII b kentinde bu kavime ait keramik parçalar bulunmustur. Bu kavimler daha sonra M.Ö. 1200-1180 arasinda Anadolu’nun diger önemli kenti Hattusa’yi yikarak 1170-1160 tarihlerinde Asur sinirlarina kadar uzanmislardir. Bu kavimlerden bazilari ise uzun bir süre Kuzeybati Anadolu’da kalarak yerlesmislerdir (Brig ve Mysi kavimleri gibi). Bu kavimler daha sonra buraya gelen Aiollerin baskisi altinda Anadolu içlerine gitmek zorunda kalmislardir. M.Ö. 1200’lerden baslayarak Anadolu’ya gelen bu Avrupali kavimler uzun yillar boyunca göçebe olarak bir yerden ötekine gittiklerinden yogun bir kalinti birakmamislardir. Bu kavimler içinde yerlesik düzene geçerek ilk devleti kuranlar Frygler olmustur. Demir Çagi’nda (M.Ö. 1200-750/700) Anadolu yarimadasi çesitli topluluklara ait büyüklü küçüklü beyliklerin yönetiminde idi. Güney Anadolu’da ve kismen Suriye’de olmak üzere Geç Hititler, Dogu Anadolu’da Hurrilerin devami olan Urartular, Orta Anadolu’da Frygler, Bati Anadolu’da Lydialilar, Güneybati Anadolu’da Lykialilar ve Ege’de Ionlar üstün degerde uygarliklar kurmuslardir. Bu topluluklar Misirlilar, Fenikeliler ve Babillilerle birlikte Hellen uygarligi üzerinde büyük ölçüde etki yaparak, bugünkü dünya kültürünün olusmasinda önemli katkilarda bulunmuslardir.
|